اذکار صبح (أذکار الصباح)

معنا

الله، هیچ معبودی جز او نیست؛ زندهٔ پاینده و نگه‌دارندهٔ همه چیز. نه خواب سبک او را فرامی‌گیرد و نه خواب سنگین. آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است از آن اوست. کیست که جز به اجازهٔ او نزدش شفاعت کند؟ آنچه پیش روی آنان و آنچه پشت سرشان است می‌داند، و آنان به چیزی از علم او احاطه نمی‌یابند مگر به آنچه او بخواهد. کرسی او آسمان‌ها و زمین را فراگرفته است و نگهداری آن دو بر او دشوار نیست، و اوست بلندمرتبهٔ بزرگ.

فضیلت

هر کس آن را در شامگاه بخواند، الله او را تا صبح از آسیب‌های گوناگون حفظ می‌کند، و هر کس آن را در صبحگاه بخواند، تا شام حفظ می‌شود. [به روایت حاکم (1:562). شیخ آلبانی آن را در صحیح الترغیب والترهیب شمارهٔ 655 صحیح دانسته است]

معنا

بگو: «او الله، یگانه است. الله بی‌نیاز است (و همه به او نیازمندند). نه زاده و نه زاده شده، و هیچ‌کس همتای او نیست.» بگو: «به پروردگار سپیده‌دم پناه می‌برم، از شر آنچه آفریده است، و از شر تاریکی شب چون فراگیرد، و از شر دمندگان در گره‌ها، و از شر حسود چون حسد ورزد.» بگو: «به پروردگار مردم پناه می‌برم، پادشاه مردم، معبود مردم، از شر وسوسه‌گر پنهان‌شونده، همان که در سینه‌های مردم وسوسه می‌کند، از جن و انس.»

فضیلت

هر کس هر یک از آن‌ها را سه بار در صبح و شام بخواند، او را از هر چیزی کفایت می‌کنند. [به روایت ابوداود شمارهٔ 5082 و ترمذی شمارهٔ 3575. حافظ ابوطاهر سند آن را حسن دانسته است]

معنا

صبح کردیم و فرمانروایی از آن الله است؛ ستایش برای الله است. هیچ معبود به حقی جز الله نیست، یگانه است و شریکی ندارد. فرمانروایی از آن اوست و ستایش از آن اوست و او بر هر چیزی تواناست. پروردگارا، از تو خیر این روز و خیر پس از آن را می‌خواهم، و از شر این روز و شر پس از آن به تو پناه می‌برم. پروردگارا، از تنبلی و از بدی‌های پیری به تو پناه می‌برم. پروردگارا، از عذاب آتش و عذاب قبر به تو پناه می‌برم.

فضیلت

این دعا از الله خیر این روز و آنچه پس از آن است را می‌خواهد و از شر این روز و آنچه پس از آن است پناه می‌جوید. همچنین از تنبلی با وجود توان انجام کار، از ناتوانی پیری، و از عذاب قبر و دوزخ ـ سخت‌ترین عذاب‌های روز قیامت ـ پناه می‌جوید. [به روایت مسلم شمارهٔ 2723. نگاه کنید به شرح حصن المسلم، ص 161]

معنا

خدایا، به رحمت و یاری تو صبح می‌کنیم، به رحمت و یاری تو شام می‌کنیم، به رحمت و یاری تو زنده‌ایم، به خواست تو می‌میریم، و برانگیخته شدن به سوی توست.

معنا

خدایا، تو پروردگار منی؛ هیچ معبود به حقی جز تو نیست. مرا آفریدی و من بندهٔ توام، و تا جایی که بتوانم بر پیمان و وعده‌ات پایبندم. از شر آنچه کرده‌ام به تو پناه می‌برم. به نعمتت بر خود اعتراف می‌کنم و به گناهم اقرار می‌کنم؛ پس مرا بیامرز، زیرا جز تو کسی گناهان را نمی‌آمرزد.

فضیلت

هر کس این ذکر را در روز با یقین کامل بخواند و پیش از شام بمیرد، از اهل بهشت است، و هر کس آن را در شب با یقین کامل بخواند و پیش از صبح بمیرد، از اهل بهشت است. [به روایت بخاری شمارهٔ 6306]

معنا

خدایا، امروز صبح تو را، حاملان عرشت را، فرشتگانت را و همهٔ آفریدگانت را گواه می‌گیرم که تو الله هستی؛ هیچ معبود به حقی جز تو نیست، یگانه‌ای و شریکی نداری، و محمد بنده و فرستادهٔ توست.

فضیلت

هر کس این ذکر را چهار بار در صبح و شام بخواند، الله او را از عذاب دوزخ آزاد می‌کند. [به روایت ابوداود شمارهٔ 5069. حافظ ابوطاهر این حدیث را حسن دانسته است.]

معنا

خدایا، از تو گذشت و عافیت در دنیا و آخرت را می‌خواهم. خدایا، از تو گذشت و عافیت در دینم، دنیایم، خانواده‌ام و مالم را می‌خواهم. خدایا، عیب‌هایم را بپوشان و ترس‌هایم را به آرامش بدل کن. خدایا، مرا از پیش رو، از پشت سر، از راست، از چپ و از بالای سرم حفظ کن، و به بزرگی تو پناه می‌برم از اینکه از زیر پایم غافلگیر شوم.

فضیلت

رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم هرگز این دعا را در صبح و شام ترک نمی‌کرد. این دعا حفاظت و عافیت در دین، دنیا، خانواده و مال را در برابر آسیبی که از هر سو می‌آید می‌طلبد. [به روایت ابوداود شمارهٔ 5074 و ابن ماجه شمارهٔ 3871. حافظ ابوطاهر سند آن را صحیح دانسته است.]

معنا

خدایا، ای دانای نهان و آشکار، ای پدیدآورندهٔ آسمان‌ها و زمین، ای پروردگار و مالک همه چیز؛ گواهی می‌دهم که هیچ معبود به حقی جز تو نیست. از شر نفسم، از شر شیطان و دعوتش به شرک، و از اینکه بدی‌ای بر خود مرتکب شوم یا آن را به مسلمانی برسانم، به تو پناه می‌برم.

فضیلت

رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم این دعا را به ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه آموخت تا در صبح، شام و پیش از خواب بخواند. [به روایت ترمذی شمارهٔ 3392 و ابوداود شمارهٔ 5067. حافظ ابوطاهر سند آن را صحیح دانسته است. عبارت پایانی (وَأَنْ أَقْتَرِفَ عَلَى نَفْسِيْ سُوْءًا أَوْ أَجُرُّهُ إِلَى مُسْلِمٍ) افزوده‌ای در روایت احمد 2:196 است. شیخ شعیب ارنؤوط این حدیث را با طرق دیگرش صحیح دانسته است.]

معنا

به نام الله، که با نام او هیچ چیزی در زمین و آسمان زیان نمی‌رساند، و او شنوای داناست.

فضیلت

هر کس این ذکر را سه بار در صبح و سه بار در شام بگوید، هیچ چیز به‌طور ناگهانی به او آسیب نمی‌رساند. [به روایت ابوداود شمارهٔ 5088، 5089، ترمذی شمارهٔ 3388 و ابن ماجه شمارهٔ 3869. حافظ ابوطاهر سند آن را حسن دانسته است.]

معنا

خشنودم که الله پروردگارم، اسلام دینم و محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم پیامبرم است.

فضیلت

هر کس این ذکر را سه بار در صبح و سه بار در شام بگوید، سزاوار خشنودی الله می‌شود. [به روایت ابوداود شمارهٔ 5072 و ترمذی شمارهٔ 3389. حافظ ابوطاهر این حدیث را حسن دانسته است]

معنا

ای زنده، ای پاینده و نگه‌دارنده، به رحمتت یاری می‌جویم. همهٔ کارهایم را سامان ده و مرا حتی به اندازهٔ یک چشم برهم زدن به خودم وامگذار.

فضیلت

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم این ذکر را به فاطمه آموخت تا در صبح و شام بخواند. [به روایت ابن السنی در عمل الیوم واللیلة شمارهٔ 46، نسائی در الکبری (381/570)، بزار در مسند خود (4/25/3107) و حاکم (1:545). شیخ آلبانی سند آن را در السلسلة الصحیحة شمارهٔ 227 حسن دانسته است.]

معنا

صبح کردیم بر فطرت اسلام، بر کلمهٔ اخلاص، بر دین پیامبرمان محمد صلی‌الله‌علیه‌وسلم و بر آیین پدرمان ابراهیم که حق‌گرا و مسلمان بود و از مشرکان نبود.

معنا

پاک و منزه است الله و ستایش از آن اوست.

فضیلت

هر کس «سبحان‌الله وبحمده» را صد بار در صبح و شام بگوید، در روز قیامت هیچ‌کس چیزی بهتر از آن نمی‌آورد، مگر کسی که همانند آن یا بیشتر گفته باشد. [به روایت مسلم شمارهٔ 2692]

معنا

هیچ معبودی جز الله نیست، یگانه است و شریکی ندارد. فرمانروایی از آن اوست و ستایش از آن اوست، و او بر هر چیزی تواناست.

فضیلت

<p><b>فضیلت خواندن یک بار یا ده بار</b></p> <p>هر کس این ذکر را ده بار در صبح بخواند، الله برایش ده نیکی می‌نویسد، ده گناه از او پاک می‌کند، پاداشی همانند آزاد کردن ده برده به او می‌دهد و تا شام او را از شیطان حفظ می‌کند. و هر کس آن را در شام بگوید، همین فضیلت را دارد. [به روایت نسائی در الکبری 6:10]</p> <br /> <p><b>فضیلت خواندن صد بار در روز</b></p><p>هر کس این ذکر را در روز صد بار بگوید، پاداشی همانند آزاد کردن ده برده دارد؛ صد نیکی برایش نوشته می‌شود، صد گناه از او پاک می‌شود و از صبح تا شام از شیطان در امان است. و هیچ‌کس کاری بهتر از او انجام نمی‌دهد، مگر کسی که بیش از آن بخواند. [به روایت بخاری شمارهٔ 3293 و مسلم شمارهٔ 2691]</p>

معنا

پاک و منزه است الله و ستایش از آن اوست، به شمار آفریدگانش، به اندازهٔ خشنودی‌اش، به وزن عرشش و به مقدار مرکب کلماتش.

فضیلت

پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم به جویریه فرمود که این ذکر از ذکری که او از پس از نماز صبح تا چاشت خوانده بود سنگین‌تر است. [به روایت مسلم شمارهٔ 2726]

معنا

خدایا، از تو علمی سودمند، روزی حلال و پاکیزه و عملی پذیرفته‌شده می‌خواهم.

فضیلت

خدایا، از تو علمی سودمند، روزی حلال و عملی پذیرفته که پاداش نیکو دارد می‌خواهم. [به روایت ابن ماجه شمارهٔ 925 و احمد 6:305، 322. حافظ ابوطاهر این حدیث را صحیح دانسته است.]

معنا

از الله آمرزش می‌خواهم و به سوی او توبه می‌کنم.